تاریخچه

کتاب و جزوه

نوشتارها

امتحان اثبات شرايط  (Examination -Qualification)

 امتحان اثبات شرايط روش NDT مورد نظر در يك يا چند رشته مشخص صنعتي را شامل مي‌شود.

محتواي امتحان و روش امتياز دهي براي سطح یک و سطح دو

امتحان عمومي (Examination -General)

امتحان عمومي صرفا" شامل سؤالات معتبر مربوط به معلومات پايه اي انتخاب شده از بانك سؤالات موسسه صدور گواهي يا مركز معتبر اثبات شرايط خواهد بود. داوطلب ملزم است به عنوان حداقل، به تعداد سؤالات چند گزينه اي طبق جدول 4 پاسخ دهد.

زمان داده شده جهت پاسخگويي، بستگي به تعداد و دشواري سؤالات دارد. زمان متوسط، نبايد كمتر از يك دقيقه و بيش از دو دقيقه براي هر سؤال چند گزينه‌اي باشد.

طبق قانون حفاظت در برابر اشعه، از طرف سازمان انرژي اتمي، امتحان ديگري در مورد حفاظت در برابر اشعه در روش پرتونگاري، بايد اخذ شود.

امتحانات روش پرتونگاري متناسب با روش اجرايي موسسه صدور گواهي مي‌تواند شامل اشعه ايكس يا گاما و يا هر دو باشد.

جدول 4 – حداقل تعداد سؤالات خواسته شده براي امتحان عمومي

امتحان تخصصي  (Examination-Specific)

امتحان تخصصي، صرفا" شامل سؤالات معتبر انتخاب شده از بانك سؤالات موسسه صدور گواهي يا مركز معتبر تعيين اثبات شرايط، مربوط به رشته(هاي) صنعتي مورد نظر خواهد بود.

زمان داده شده جهت پاسخگويي بستگي به تعداد و دشواري سؤالات دارد. زمان متوسط داده شده براي هر سوال چند گزينه‌اي، نبايد بيش از 3 دقيقه براي هر سؤال باشد. زمان متوسط داده شده براي سؤالات تشريحي توسط موسسه صدور گواهي تعيين مي‌شود.

در امتحان تخصصي، داوطلب ملزم به پاسخگويي به حداقل تعداد سؤالات مشخص شده در جدول (5) مي‌باشد، كه شامل سؤالات محاسباتي‌، سؤالات مربوط به روشهای اجرايي مستند، و سؤالاتي است كه در ارتباط با "كدها" و استانداردها و مشخصات تهيه شده‌اند.

در صورتيكه امتحان تخصصي شامل دو يا چند رشته صنعتي باشد، تعداد سؤالات بايد حداقل 30 عدد باشد، كه بطور مساوي بين رشته‌هاي مختلف تقسيم مي‌شود.

جدول 5 – حداقل تعداد سوالات خواسته شده براي امتحان تخصصي

امتحان عملي (Examination -Practical)

هر قطعه آزمون، بايد داراي شماره شناسايي منحصر به فرد و برگ مشخصات باشد، كه كليه تنظيم‌هاي دستگاه مورد استفاده براي تشخيص ناهمگوني‌هاي قطعه امتحان در آن قيد شده باشد. اين برگ مشخصات بايد بر اساس حداقل دو آزمون مستقل توسط دو فرد داراي گواهينامه مرتبط، تهيه شود و توسط ممتحن داراي گواهينامه سطح 3 تائيد و جهت امتحان و امتياز‌دهي، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

تعداد نواحي يا حجم مورد آزمون توسط داوطلب بايد متناسب با روش NDT و رشته صنعتي مورد نظر به حد كافي باشد، ولي نبايد كمتر از 2 عدد باشد كه محتوي
ناهمگوني‌هاي قابل گزارش نيز باشند. در مورد پرتونگاري به 8-1-3-5 مراجعه شود.

داوطلب سطح 1 بايد دستورالعمل‌هاي NDT داده شده توسط ممتحن را دنبال نمايد.

داوطلب سطح 2 بايد فن NDT قابل اعمال را انتخاب نموده و شرايط كاري را مطابق "كد"، استاندارد يا مشخصات داده شده، تعيين نمايد.

براي امتحان پرتونگاري، داوطلبين سطح 1 و سطح 2 ، بايد حداقل يك حجم از يك قطعه امتحان را، پرتونگاري نمايند. داوطلب سطح 2 ، بايد حداقل 5 فيلم راديوگرافي را در زمينه صنعتي مورد نظر تفسير نمايد.

زمان داده شده براي آزمون، بستگي به تعداد نمونه‌هاي امتحان و پيچيدگي آنها دارد. حداكثر مدت زمان توصيه شده براي هر ناحيه يا حجم مورد آزمون به شرح زير است :

الف-  براي سطح 1 ، 3 ساعت.

ب - براي سطح 2 ، 4 ساعت.

داوطلب سطح 2 ، بايد حداقل يك دستورالعمل مناسب براي فرد سطح 1 تهيه كند.

امتياز دهي امتحانات اثبات شرايط سطح 1 و سطح 2

يك ممتحن، مسئوليت امتياز دهي امتحانات را بر عهده دارد. براي امتحانات عمومي، تخصصي و عملي بطور جداگانه امتياز داده مي‌شود.

امتياز دهي بر اساس بندهاي 1 تا 4 جدول 6 اين استاندارد با ضرايب توصيه شده براي هر سطح، انجام مي‌گيرد.

موسسه صدور گواهي با استفاده از دو روش زير شرايط قبولي در امتحان را، اعمال
مي‌نمايد.

روش امتيازدهي مركب

جهت كسب صلاحيت براي اخذ گواهينامه، داوطلب حداقل 70 درصد امتياز هر امتحان و حداقل امتياز مركب 80 درصد در جمع امتحانات را بايد بدست آورد. امتياز مركب (N) از فرمول زير، به دست مي‌آيد:

 n_p 5/0 + n_s 25/0+  n_g25/0N =

كه در آن n_g امتياز امتحان عمومي، n_s امتياز امتحان تخصصي و n_p امتياز امتحان عملي است.

روش حداقل امتياز

جهت احراز شرايط، براي اخذ گواهينامه، داوطلب بايد در هر كدام از امتحانات كتبي، حداقل 70 درصد و در امتحان عملي، حداقل 80 درصد را به دست آورد.

محتوي امتحان و امتياز دهي براي سطح سه

امتحان پايه (Examination - Basic)

امتحان پايه بصورت كتبي بوده و دانش داوطلب را در موضوعات پايه‌اي، با استفاده از حداقل تعداد سؤالات خواسته شده در جدول 7 ، ارزيابي مي‌نمايد. سؤالات آزمون، از بانك سؤالات معتبر موسسه صدور گواهي يا مركز معتبر اثبات شرايط در موقع امتحان انتخاب مي‌گردد.

داوطلب ابتدا امتحان پايه را مي‌گذراند. قبولي اين امتحان معتبر باقي مي‌ماند مشروط بر اينكه داوطلب بتواند در اولين رشته در عرض مدت 5 سال پس از گذراندن امتحان پايه، قبول شود.

جدول 6 – موضوعات و ضرايب امتيازدهي، امتحان عملي

جدول 7 – حداقل تعداد سؤالات مورد نياز در امتحان پايه

جدول 8 – حداقل تعداد سؤالات مورد نياز امتحان روش اصلي

امتحان روش اصلي (Examination- Main Method)

امتحان روش اصلي بصورت كتبي بوده و دانش داوطلب را در موضوعات روش اصلي با استفاده از حداقل تعداد سؤالات ذكر شده در جدول 8 اين استاندارد، ارزيابي مي‌نمايد. سؤالات امتحان از بانك سؤالات معتبر موسسه صدور گواهي يا مركز معتبر اثبات شرايط در زمان انجام آزمون، انتخاب مي‌شود.

داوطلبين سطح 3 كه گواهينامه سطح 2 را نداشته باشند، بايد امتحان عملي مربوط را طبق بند 8-1-4 ، بجز نوشتن دستور العمل NDT ، بگذرانند.

امتيازدهي امتحانات اثبات شرايط سطح سه

امتيازدهي امتحانات پايه و روش اصلي، بطور جداگانه صورت مي‌گيرد. جهت اخذ گواهينامه،
داوطلب بايد هر دو امتحان را بگذراند.

امتحان پايه (Examination Basic)

جهت قبولي در امتحان پايه، داوطلب بايد حداقل امتياز 70 درصد را به دست آورد.

امتحان روش اصلي (Examination -Main -Method)

جهت قبولي در امتحان روش اصلي، داوطلب بايد حداقل امتياز 70 درصد را در هر يك از قسمتهاي امتحان و حداقل امتياز مركب (Nc) 80 درصد را بدست آورد. امتياز مركب امتحان به روش اصلي از فرمول زير به دست مي‌آيد:

كه در آن:

n_{c1 ،} مربوط به قسمت  C₁  از جدول 8 مي‌باشد.

n_{c2 ،} مربوط به قسمت  C₂  از جدول 8 مي‌باشد.

n_{c3 ،} مربوط به قسمت  C₃  از جدول 8 مي‌باشد.

برگزاري امتحان

كليه امتحانات بايد در مراكز امتحاني انجام گيرد كه توسط موسسه صدور گواهي، بطور مستقيم يا از طريق مراكز معتبر اثبات شرايط؛ تاسيس، تائيد و هدايت مي‌شوند.

در زمان برگزاري امتحان، داوطلب بايد داراي كارت شناسايي معتبر و جواز رسمي شركت در امتحان را در اختيار داشته باشد تا در صورت درخواست به ممتحنين ارائه نمايد.

در صورتيكه در حين امتحان، داوطلب مقررات امتحان را رعايت نكند، يا شخص ديگري را بجاي خود بگمارد يا با توسل به غير از دانش خود در پي پاسخگويي به سؤالات امتحان برآيد، از ادامه امتحان محروم خواهد شد.

كليه امتحانات، بايد توسط ممتحن تائيد گردند. ارزيابي امتحان توسط ممتحن يا توسط نماينده يا نمايندگان دوره ديده و حائز شرايط وي، بايد با مسئوليت ممتحن صورت گيرد.

نمره داوطلب توسط ممتحن و بر اساس روش اجرايي ارائه شده يا تائيد شده توسط موسسه صدور گواهي تعيين خواهد شد (ضمنا" به بند 3-15 مراجعه شود).

در صورت تائيد موسسه صدور گواهي داوطلب مي‌تواند از تجهيزات خود در امتحان عملي استفاده نمايد. قطعات نمونه مورد استفاده در آزمون، نبايستي قبلا" در دوره آموزشي استفاده شده باشند.

امتحانات سطح 3 ، بايد توسط حداقل 2 ممتحن برگزار و ارزيابي شوند.

امتحان مجدد

در صورت عدم موفقيت داوطلب به دليل رفتار غير اخلاقي، وي تا يكسال از شركت در امتحان مجدد محروم مي‌گردد.

در صورت عدم دستيابي داوطلب به حد نصاب لازم در هر يك از امتحانات، وي مجاز خواهد بود، يكبار ديگر در امتحان مربوط شركت نمايد. فاصله زماني امتحان مجدد، نبايد كمتر از يك ماه و بيشتر از يكسال از امتحان اوليه باشد. در موارد خاص، انجام امتحان مجدد قبل از تاريخ مقرر با تائيد موسسه صدور گواهينامه با شرط آموزش‌هاي اضافي امكان پذير است.

در صورتي كه داوطلب در امتحان مجدد موفق نگردد، بايد مانند داوطلبين جديد عمل نمايد.

استثنائات امتحان

در صورتيكه دارنده گواهينامه سطح 1 و 2 ، رشته صنعتي خود را در همان روشNDT  تغيير دهد، لازم است كه فقط در امتحان اختصاصي و امتحان عملي رشته صنعتي جديد، در همان روش NDT شركت نمايد.

در صورتيكه دارنده گواهينامه سطح 3 رشته صنعتي خود را در همان روش NDT تغيير دهد، نيازي به گذرانيدن مجدد امتحان پايه و قسمت دانش فني سطح 3 (طبق قسمت 1C جدول 8) از امتحان روش اصلي نمي‌باشد.